Greinasafn fyrir flokkinn: Samningar

Samningar við útgefendur gera fræðimönnum kleift að birta greinar í opnum aðgangi án kostnaðar

Birtingar, Samningar, , , ,

Landsaðgangur að rafrænum áskriftum (hvar.is) hefur gert samninga (Transformative Agreements) við fjóra alþjóðlega útgefendur: Elsevier, Springer Nature, Sage og Karger. Samningarnir gera íslenskum fræðimönnum kleift að birta greinar í opnum aðgangi án þess að greiða birtingagjöld, í fjölmörgum blönduðum tímaritum, og hjá Karger einnig í tímaritum sem eru alfarið í opnum aðgangi.

Helstu atriði samninganna:

  • Elsevier (2026–2028): Gjaldfrjálsar birtingar í blönduðum tímaritum með árlegu hámarki (119 greinar 2026, 127 greinar 2027 og 136 greinar 2028). „Fyrstur kemur – fyrstur fær.“
  • Springer Nature: Höfundar geta birt gjaldfrítt í blönduðum tímaritum með takmörkuðum fjölda birtinga á ári (45–47 greinar 2026–2028). „Fyrstur kemur – fyrstur fær.“
  • Sage (til ársloka 2026): Ótakmarkaður fjöldi gjaldfrjálsra birtinga í blönduðum tímaritum og afsláttur af birtingagjöldum í opnum aðgangi samkvæmt gylltu leiðinni.
  • Karger (2025–2027): Niðurfelling birtingagjalda bæði í blönduðum og alfarið opnum tímaritum, án takmarkana á fjölda birtinga.

 

Nánar upplýsingar

 

Hollendingar vilja breytta nálgun varðandi opinn aðgang

Aðgangur, Evrópa, Samningar

Hollendingar eru iðulega í fararbroddi hvað varðar vangaveltur um opinn aðgang,

Í mars 2024 hittust um 50 manns frá ýmsum háskólum í Hollandi, öðrum stofnunum og löndum í sk. Open Science Retreat og lögðu saman krafta sína í vikulangt hugarflug um opinn aðgang. Í stuttu máli hafa menn ekki lengur trú á að sk. „transformative agreements“ skili því sem þau áttu að skila. Það líður að endurnýjun margra slíkra samninga í Hollandi og því tímabært að skoða árangurinn. Niðurstaðan varð sú að kalla eftir samstöðu um breytta nálgun varðandi opinn aðgang í Hollandi svo að upphaflegt markmið opins aðgangs sé haft í fyrirrúmi:

Call to Commitment: A future-proof approach to Open Access Publishing in the Netherlands

Lesa áfram Hollendingar vilja breytta nálgun varðandi opinn aðgang →

Birting í tímaritum frá Sage

Birtingagjöld (APC), Samningar, Tímarit, Útgáfa

Landssamningur við Sage

Í gildi er samningur um opinn aðgang (e. transformative agreement) að tímaritum útgáfufyrirtækisins Sage sem gefur út tímarit á sviði félags-, hug-, heilbrigðis- og lífvísinda.

Samningurinn felur í sér að fram til 31. desember 2025 þurfa íslenskir vísindamenn sem tengjast íslenskri stofnun og vilja birta greinar í sk. blönduðum  tímaritum (e. hybrid journals) Sage, ekki að greiða birtingagjöld. Ef ætlunin er að fá birtar greinar í tímaritum sem eru í opnum aðgangi samkvæmt Gylltu leiðinni (e. Gold Open Access) þá er hægt að fá 20% afslátt af birtingagjöldum (eða hærri afslátt sé hann í boði). Þetta á við í því tilfelli að handrit séu samþykkt til birtingar.

Höfundar sem að tengjast íslensku stofnunum og hafa vinnutengd tölvupóstföng eru gjaldgengir til að birta greinar í tímaritum í Premier 2019 tímaritapakka sem er í landsaðgangi.

Helstu atriði samningsins við Sage:

      • Greinar í opnum aðgangi eru samkvæmt CC-BY birtingarleyfum. Sjálfgefin (e. by default) stilling við innsendingar greina í kerfum Sage er CC BY NC birtingarleyfi.
      • Höfundar halda höfundarétti sínum og framselja hann ekki til útgefenda (e. non-exlusive rights).
      • Umsjónarmaður Landsaðgangs mun staðfesta við útgefanda að höfundar tengist íslenskum stofnunum og eigi rétt á að fá birtingu á greinum í opnum aðgangi samkvæmt samningnum.
      • Höfundar greina sem birtast í opnum aðgangi geta vistað „post-print“ útgáfu í varðveislusafni – opinvisindi.is. Græna leiðin (e. Green Open Access).